Johan de Wal blogt

Berry van Rijswijk is sinds 1990 actief in de politiek, afwisselend als raadslid, wethouder of Statenlid. Op dit moment is hij wethouder in Sittard-Geleen met onder meer armoede, jeugdbeleid en cultuur in z’n portefeuille. De komende gemeenteraadsverkiezingen is hij lijsttrekker voor GroenLinks. Hij pleit voor elektrowagens, meer duurzame banen, onder meer in de zorg, en voor tolerantie.

Je hebt een indrukwekkende carrière in de politiek opgebouwd. Je bent zelfs één van de illustere personen met een eigen vermelding in de Wikipedia.

,,Klopt. Er is ook een Berry Fanclub, maar die heb ik er niet zelf opgezet.”

Wat is het geheim van je politieke succes?

,,Je moet nooit onvoorbereid naar een vergadering gaan. Voor ambtenaren is dat af en toe vervelend. Soms krijg ik belangrijke stukken pas op het allerlaatst. Dan zeggen ze: we kunnen er mogelijk politieke problemen mee krijgen. Goed zeg ik dan, geen probleem. Maar ga er maar vanuit dat ik het laatste stuk het beste heb gelezen, dat heb ik dan heel goed gelezen. Ja, in de loop van de jaren ben ik echt een politiek dier geworden.”

Wat typeert jou als politicus?

,,Alle burgers zijn voor mij gelijk, maar ik kom wel altijd op voor iedereen in de samenleving die wat meer hulp en bescherming kan gebruiken. Dat pas ook bij GroenLinks. Ik ben verder wars van vriendjespolitiek.”

Is dat laatste niet heel on-Limburgs?

,,Dat is een verkeerde kant van het Limburger zijn. Je moet zakelijk naar de dingen kijken.”

In de tijd van Dohmen en Langeberg werd de term Vriendenrepubliek gemunt. Onlangs viel die term weer, onder meer in relatie tot de CDA-perikelen in Susteren.

,,Je doelt op Herman Vrehen en Peter Pustjens? Ik vind dat ze heel domme dingen hebben gedaan, dat was niet verstandig. Niet recht door zee – zonder de vergelijking met Rita Verdonk te willen maken. Als politicus moet je op je qui vive blijven. Wel overal naartoe blijven gaan, je biertjes blijven drinken, maar geen handjeklap.

Binnen de oude KVP, één van de voorlopers van het CDA, was dat wel zo. Ons kent ons en we regelen wel wat. Ik doe dat niet, dat past niet bij mij. Zakelijke etentjes, dat is een broodje kaas. En als zakelijk puntjes op de ‘i’ gezet moeten worden, doe ik dat bij een kopje thee. Na de zakelijkheid kunnen we eten of een glas drinken maar tijdens de zaak niet. Mensen weten dat ook: dat hoef je niet te doen bij wethouder Berry, die is daar weinig gevoelig voor.”

Kun je in dat verband iets zeggen over het politieke klimaat in Sittard-Geleen?

,,Nu is het relatief rustig. Tot drie jaar geleden hadden we allerlei affaires et cetera. Er zitten veel mensen met oude pijn. Die pijn moet slijten. We staan aan de vooravond van de nieuwe verkiezingen en ik hoop dat mensen goed kijken naar wat partijen en lijsttrekkers voor hen én voor Sittard-Geleen willen betekenen; dat ze niet alleen maar kijken naar het eigen belang.”

Jij bent heel sociaal. Je was tussen 1986 en 1997 directeur van het Henk Schram Centrum voor kwetsbare jongeren in Eckelrade. Nu ben je als wethouder onder meer verantwoordelijk voor het armoede- en het jongerenbeleid.

,,Ik geloof in mensen. Ik neem geen afscheid van ze. Maar rotzakjes moet je af en toe een draai om de oren geven – figuurlijk dan. Ik geloof in een participatiemaatschappij; iedereen kan iets waardevols bijdragen aan de samenleving. Daarom ben ik ook beschermheer geworden van Voedselbank Limburg Zuid; kan ik af en toe eens een deur voor ze openmaken. We hebben verder als één van de weinige gemeenten een heel goed project om mensen te re-integreren. Dat heet het Participatiehuis. Sinds december 2008 zitten er al driehonderd mensen in dat circuit, dat wordt ondersteund door maatschappelijk werk, schuldhulpverlening et cetera.”

Is re-integratie wel een taak voor de gemeente? Daar zijn toch bureaus voor?

,,Een aantal van die bureaus heeft de afgelopen jaren goed geld verdiend, maar we kunnen een deel van het werk ook zelf. De gespecialiseerde organisaties waar we nu mee werken, doen dat op basis van no cure no pay. Duurzame banen. Niet drie of zes maanden de mensen laten werken en daarna weer terug naar de uitkering.”

Je hebt je als wethouder voorgenomen om twee miljoen te bezuinigen op de bijstand. Gaat dat lukken?

,,Drie jaar geleden is dat beleid ingezet, de recessie was toen niet te voorzien. Ik denk dat het nu niet meer kan. Twee miljoen, dat gaat zeker niet lukken. Nu kost de bijstand alleen nog maar meer geld. We proberen nu de groep uitkeringsgerechtigden zo klein mogelijk te houden en ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen aan de slag blijven. We willen voorkomen dat ze thuis gaan zitten. Ze moeten participeren. Over twee jaar, als de crisis achter de rug is, zijn ze, zeker met de huidige krimp, heel hard nodig, ook op de arbeidsmarkt.”

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen ben je lijsttrekker voor GroenLinks. Wat ga je doen als we op jou stemmen?

,,Ik kies eerder voor mensen dan voor stenen. Liever meer geld naar armoedebestrijding dan een nieuwe weg aanleggen. Niet meer asfalt erbij. Ik ga vooral inzetten op een stevig sociaal beleid en duurzame werkgelegenheid.”

Welke meetbare doelstellingen heb je daarbij?

,,Ik vind dat het wagenpark van de gemeente uit elektrowagens zou moeten bestaan. Dat moet er gewoon komen. Ook moeten er elektro-oplaadplaatsen in de stad komen. Ook moeten meer mensen worden opgeleid voor alle vormen van zorg; huishoudelijke zorg, verzorging en verpleegkundige zorg. Dat is goed voor de werkgelegenheid. En er moeten meer subsidiebanen komen. We zullen de komende jaren noodgedwongen ook moeten bezuinigen. Een deel van dat geld zou bijvoorbeeld in stadstoezicht kunnen worden gestoken. Kunnen er stadswachten van betaald worden. Zo investeer je ook in veiligheidsbeleving door te zorgen voor meer blauw op straat.”

Wat is voor jouw partij het hoofdthema van de verkiezingen?

,,Een belangrijk onderwerp is: met elkaar. We moeten toe naar een tolerante samenleving. Ik erger me dood aan die Wildersen. Geert Wilders probeert mensen tegen elkaar op te zetten. Als iemand iets fout heeft gedaan, een Nederlander, een Marokkaan of wie dan ook, dan geen gelul dat hij een slechte jeugd heeft gehad. Er zijn hier regels en daar houden we ons ook aan. We laten ons toch niet door vijftig ‘verveel-oren’ onze samenleving afnemen?

Een tolerante samenleving, daar staat Berry voor en alles dat fout is, als mensen zich niet aan de regeltjes houden, dat pakken we aan.

Laat dit duidelijk zijn: je moet van anderen afblijven. We praten in deze samenleving en als we het niet eens worden, gaan we naar de rechter. We spelen geen eigen rechter.

Maar tolerantie komt van twee kanten. Ouderen moeten ook leren dat jongeren bij de stad horen. En niet te snel bellen. Hebben we hier een evenement, Groove Garden, wordt gelijk geklaagd; overlast. Tjonge, jonge wat voor tolerantie hebben we hier?! Het moet niet elke week en te lang in de nacht, maar we moeten we de stad voor velen toegankelijk houden met leuke activiteiten.”

Hoe is het in Sittard-Geleen met overlast en hangjongeren?

,,Echte overlast en vernielingen, nou, daar heb ik een broertje dood aan. We hebben de hangjongeren hier nu redelijk goed in beeld. Er zijn wel groepjes her en der, maar echte uitwassen zoals in de Randstad hebben we niet. Wel zijn er wat ‘verveel-oren’ die af en toe dreigend overkomen, maar die slaan niet door. Excessen hebben we hier niet en dat wil ik graag zo houden. We hebben contact met de moskee, met jongerenwerk et cetera die de jongeren in de gaten houden. Als er iets zou broeien, zijn we er op tijd bij. Het helpt niet om voor politiek gewin mensen te beledigen en mensen tegen elkaar op te zetten.”

Is er een Wilders-achtige partij die in Sittard-Geleen aan de verkiezingen wil meedoen?

,,Voor zover ik weet niet, maar het baart me wel zorgen. Tijdens de Europese verkiezingen hebben procentueel veel mensen in Sittard-Geleen op Wilders gestemd.”

Voel je je hierdoor persoonlijk aangesproken?

,,Ja, ik vind wel dat ik daar iets mee moet. In Stadbroek, Lindenheuvel en Sanderbout hebben we goed beleid dat de mensen daar helpt. Ik laat mensen nooit in de kou staan. En hoe kan het dan potdomme dat ze daar dan toch massaal op Wilders stemmen? Als Wilders aan de macht komt, is het allemaal ellende. De mensen die nu op hem stemmen, moeten dan alles betalen. Verder gaat het in Nederland niet alleen om de islam. De PVV is een one issue party; een partij die vooral op één onderwerp inzet. Daar heb ik het niet zo niet op. De politiek moet zich met een heel breed terrein bezighouden.”

Misschien denken veel stemmers niet zoals de meeste politici? Extreme politici maken van een complexe zaak een eenvoudig probleem met een eenvoudige oplossing. Dat levert veel stemmen op.

,,Ik moet het schijnbaar toch nog beter uitleggen… Ik loop vier jaar keihard en dan vraag ik efkes één stem terug, dan ga ik weer vier jaar hard voor en met de burgers samen werken. En met plezier overigens; ik ben niet een man die de last van de hele wereld op zijn schouders draagt.”

(Dit artikel verscheen eerder in Hét WijkKrantje.)