Johan de Wal blogt

,,Stop.” ,,We zijn gestopt.” (Shit kut kloten). In het steegje kijken tientallen ogen me vragend aan. Tja, het valt niet mee, een lintje omhoog houden. Ik ben vandaag figurant in Flikken Maastricht. Een agent, met van een buurman geleende schoenen, net iets te krap, en een extra wit shirt onder het pak omdat de politiebloezen doorschijnen. En dat terwijl ik onlangs, na een periode van negen maanden als parttime docent vmbo-b, nog had verzucht: ,,Onderwijs hier is leuk en uitdagend, maar ik wil liever niet de hele tijd politieagent spelen”. Dus nu dan een echt politiepak aan, inclusief aanhaakstropdas, en… actie!

Er is brand uitgebroken in een huis in hartje Maastricht. Een brandweerwagen staat in het smalle straatje paraat met een team vuurvechters, van wie eentje de gevel nat houdt met een slang. (De brandweermannen zijn echt; als ze opgepiept worden, moeten ze gaan, zei één van hen). Door het kapot gesprongen raam komen vlagen rook naar buiten die de special effects-dame buiten het zicht van de camera eerst met rookbommetjes en nu met brandende kranten worden opgewekt. Een politieauto verspert de straat en iets daarvoor sta ik met mijn lintje een groepje nieuwsgierige toeschouwers op afstand te houden.

De actie is als volgt; twee hoofdrolspelers van Flikken komen het huis uit en lopen al pratend langs de politieauto onder het lint door. Eerst komt achterstevoren de geluidsman aan met zijn meters lange hengel, gelijk gevolgd door de ook al achteruit lopende cameraman en de vrouw die de camera draadloos scherpstelt. Een meter achter hen volgen de hoofdrolspelers. Voor hen wordt koortsachtig de weg vrijgemaakt door alle kabels tussen de toeschouwers door mee te nemen en voorbij mijn lint te krijgen.

Meteen nadat de cameraman voorbij is, moet ik het lint snel horizontaal trekken, dat zit aan de andere kant met een spijkertje in de muur, en twee seconden later heel ontspannen de hoofdrolspelers onder de afzetting doorlaten, dan het lint vastmaken aan een regenpijp. Dat kan toch niet zo moeilijk zijn? Zeker niet voor een hoofdagent als ik (ik heb vier strepen meegekregen). Zou je denken ja.

Eén keer kwam de geluidsman in de knoei met de kabels en de lint, dus liep het in de soep. De tweede keer struikelde de vrouw met het scherpstelapparaatje na het zigzaggen rond een paaltje bij de muur bijna over de wirwar op de grond. Toen heb ik het lint maar losgelaten; met een kapot lint kom je ook niet ver.

De opnameleider heeft nu een oplossing bedacht; na het ‘actie’ neemt hij het lint van me over en drukt hem, net als een figurant aan de andere kant, op de grond. Ik sta op straat klaar met de linkerhand in happositie om het omhoogschietende lint op te vangen, de sterspelers vriendelijk knikkend door te laten en in één stap mijn positie achter het lint in te nemen en het opdringerige publiek van zogenoemde paalfiguranten tegen te houden.

Na een paar takes klinken eindelijk de bevrijdende woorden: ,,Stop. Het is goed zo. We hebben het.” Yes! Koude rillingen.

Deze scene was lastig door de complexiteit; de rook moest op tijd en genoeg aanwezig zijn (op een gegeven moment waren de rookbommen op), de brandweerman moest op de goede wijze water tegen de gevel sproeien (niet te hard en zonder bijkomende geluiden). Dan was er nog het juiste moment waarop de deur openging, de wandeling onder mijn lintje door en het publiek moest goed staan - toen het de eerste keer goed ging, bleek het publiek niet in beeld te zijn geweest. En bovendien moest er nog goed geacteerd worden door de hoofdrolspelers.

Net nog een keer als agent opgetreden (je gaat trouwens na een tijdje vanzelf zo breed lopen, dat heeft te maken met het pistool, de pepperspray en de handboeien aan de koppel). Ik liep naast hoofdrolspeelster Marion Dreesen (Oda Spelbos) terwijl een politieauto met collega Romeo Sanders (Sergio Romero IJssel) aan de kant stopte en met haar een gesprek aanging. Dat was een stuk makkelijker, al was het stoepje wat smal.

Op de achtergrond stond ik tijdens hun gesprek de omgeving in de gaten te houden – moet je altijd doen, volgens de echte agent die de opnames van Flikken Maastricht begeleidt – en geluidloze gesprekken te voeren met de centrale. Ik noemde zwijgend wat willekeurige cijfercodes, gaf onze positie door (huppeldepuppark; geen idee hoe het hier heet) en meldde spontaan, nog steeds zonder geluid, dat er geen zwervers in het park waren – je kunt natuurlijk nooit weten of er bijdehante liplezers meekijken, bedacht ik me. Later bleek dat een volgende scene met een oude dakloze zich juist hier het park afspeelde.

Het hele circus is mooi om te zien; net een stel rondreizende kermisklanten met een grote verkleedbus, waarin ook de apparatuur wordt opgeslagen, een mobiele keuken en een heel ensemble aan ondersteunende medewerkers. De creatieve elektriciteit die in de lucht hangt, het perfectionisme dat hoogtij viert en de humor af en toe (zo stond bij de repetitie van één scene een poedelnaakt buurjongetje in de vensterbank geamuseerd te kijken hoe een oude man werd ingerekend – nogal komisch).

Er zijn ook veel meer functies in het filmbedrijf dan ik had vermoed. De aardigste vond ik die van een man die het licht regelt en bij buitenopnames regelmatig met een loepje naar de lucht kijkt. (,,Even wachten, een wolkje.” Iedereen houdt de adem in - zonder zijn fiat geen film. Hij tuurt nog eens. ,,Vrij klein en dun, ik schat dertig seconden.” Dan: ,,We kunnen weer.”) Een man die waarschijnlijk veel geld bespaart; stoppen halverwege een scene is immers weggegooid geld.

Toen ik hem zag, moest ik denken aan een leerling van afgelopen jaar. Nadat ik met communicatie maandenlang een hele reeks thema’s had behandeld, van gebarentaal, tot hiërogliefen en van morse tot dierentaal, vroeg ik de kinderen om zelf eens voorstellen te doen. (Ze vinden per definitie alles ’saai’, dus wellicht zou ik ze zo meer kunnen motiveren). Naast voorstellen als (computer)spelletjes doen, films kijken en ‘praten over het dagelijks leven’, kwam één leerling met het volgende idee: ,,Naar buiten gaan en naar de wolken kijken.”

Ik heb het niet gezegd, maar dat was het beste plan voor een creativiteit bevorderende les dat ik in tijden had gehoord. Zo’n les zouden de stuiteraars in de groep echter niet lang volhouden - dus niet. Maar als ik deze jongen weer eens tegenkom, zal ik hem zeggen dat er een baan bestaat waar hij helemaal geknipt voor is: wolkenkijker. En wat mij betreft: ik ben net gebeld of ik binnenkort weer als agent wil aantreden. ,,En… actie!”

Flikken Maastricht streaming: klik hier.  De website vind je hier. Er is ook een FM figuranten hyve.

De Hof van Onthaasting verkeerde enkele maanden in zwaar weer, maar heeft intussen een veilige financiële haven bereikt. Het ambitieuze zorgpark in de Sittardse wijk Hoogveld wordt in mei 2010 feestelijk geopend in samenwerking met het wijkplatform en de buurtvereniging. In oktober wordt het opgesteld voor de buurtbewoners. Volgens Woonpunt-directeur Peter Hofland, Woonpunt is één van de partijen achter de stichting Hof van Onthaasting, ging het project ‘richting ravijn, maar nu is de koers definitief omgebogen’.

De aanvankelijke spil in het project Hof van Onthaasting was Orbis-topman Guus Broos, de man die door sommigen wordt omschreven als visionair, door anderen als luchtfietser. Broos moest in februari bij Orbis opstappen vanwege zijn aandeel in de financiële perikelen bij het zorgconcern. ,,De Hof van Onthaasting was zijn kindje”, zegt Hofland.

Broos geloofde heel erg in het unieke concept, trok aanvankelijk veel zaken naar zich toe en maakte ook enkele verkeerde inschattingen, bijna met rampzalige gevolgen voor het project, geeft de Woonpunt-directeur aan.

Zo moest de Europese Unie ‘een substantiële’ subsidie verstrekken, was de bedoeling. Vermoedelijk een bedrag van enkele tonnen. Voor de opening van het park was alvast een eurocommissaris benaderd.

Deze subsidie werd echter, tegen de verwachting van Broos in, niet verleend. Mogelijk omdat hij niet vooraf werd ingediend, zoals volgens Roy Beumers, manager Projectbureau Additionele Gelden van Orbis, ook met andere Orbis-verzoeken om Europese subsidie is gebeurd. Het was in elk geval een behoorlijke hap uit de totale projectbegroting van 3,3 miljoen euro inclusief btw.

Rijk gerekend

De stichting had zich rijk gerekend met een subsidie die nog moest worden toegekend. In combinatie met achterblijvende sponsorgelden zorgde dit voor een totaal tekort van 720.000 euro, erkent Hofland nu.

Eerder werd door de woordvoerder van Woonpunt namens de stichting nog beweerd dat er geen tekort bij de stichting was. Verder zou de vertraagde opening van het park te wijten zijn aan de bestuurswisseling bij Orbis en het tegenvallende weer, waardoor werkzaamheden niet tijdig konden worden afgerond. Dit in weerwil van een onthullende brief die de indruk wekte dat er wel financiële problemen waren en waar Hét WijkKrantje de hand op had weten te leggen.

Bij aanvang van het project in 2007 zag het er – op papier – allemaal nog goed uit. De Hof van Onthaasting in Hoogveld werd gedragen door de ‘Founding Fathers’; een aantal geldschieters, verenigd in de Stichting Hof van Onthaasting. Deze partijen (Orbis medisch en zorgconcern, Wonen Heuvelsteden, Woonpunt, Woningstichting Limbricht, 3W, ING REIM, Interpolis Vastgoed (intussen Achmea) en ZO Wonen) hebben volgens Hofland per aandeel 150.000 euro ingelegd, goed per aandeel voor één appartementenblok in de omgeving van het park.

In totaal zijn tien aandelen uitgegeven, zegt Hofland. Orbis kreeg er uiteindelijk drie, een injectie van 450.000 euro, omdat deze instelling het voortouw nam en na een tijdje het aandeel van ZO Wonen heeft overgenomen. ZO Wonen zag volgens Hofland al snel af van financiële participatie, ‘vanwege het ontbreken van woningen direct aan het park’, maar staat nog steeds op de projectwebsite als Founding Father vermeld.

Aanvullend was sponsorgeld van derden toegezegd, de provincie had al getekend voor 300.000 euro en enkele bedrijven, onder meer Bouwbedrijf Jongen, sponsorden in natura. Jongen leverde het theehuisje in het park, ter waarde van 300.000 euro en is daarmee ’supersponsor’ van het project. Het theehuisje is een latere toevoeging.

Belastingdienst

De ontvangen sponsorbedragen werden echter lager onder invloed van de kredietcrisis. Een aantal sponsoren haakte zelfs af en het forse geldbedrag van de Europese Unie kwam er niet. Als klap op de vuurpijl bleek dat initiatiefnemer en grote geldschieter Orbis op kiepen stond. (Orbis is de financiële afspraken wat betreft de Hof van Onthaasting overigens allemaal nagekomen, aldus Beumers en Hofland.)

Orbis-topman Guus Broos, de drijvende kracht achter het park, moest vertrekken en de woordvoering van de Hof van Onthaasting werd overgeheveld naar Woonpunt. De Founding Fathers hebben vervolgens samen opnieuw de balans opgemaakt. Ze ontdekten onder meer dat onder Broos ook is onderzocht of het mogelijk was geld te genereren door betaalde btw over bepaalde investeringen terug te vragen, aldus Peter Hofland van Woonpunt.

,,De Inspecteur van de Belastingdienst doet op dit moment onderzoek naar de manier waarop de stichting Hof van Onthaasting met de btw is omgegaan. Dit op basis van door de stichting aangedragen informatie. Het is een routine-onderzoek, niet zo belangrijk. Mogelijk krijgen we zelfs nog geld terug”, hoopt Hofland.

Verder werd duidelijk dat de andere aandeelhouders niet geheel op de hoogte waren van de exacte afspraken die Broos gemaakt had, zoals bijvoorbeeld over de hoogte van de gevraagde Europese subsidie.

Faillissement

,,ING REIM en Achmea, twee partijen waarvan het hoofdkantoor relatief ver van Sittard verwijderd is, hebben vervolgens de andere deelnemers in de stichting gestimuleerd om extra geld te investeren. Afgesproken werd om tien maal 55.000 euro extra bij te dragen. Samen 550.000 euro. Toen kwam langzaam de gemeente in beeld. Die heeft uiteindelijk een lening gegeven van 170.000 euro om het resterende gat in de begroting te dichten.”

Het park was gered, maar dit ging niet zonder slag of stoot. Zo werd de aannemerscombinatie BLM-Dolmans op het dieptepunt van de crisis gevraagd de werkzaamheden tijdelijk te stoppen omdat er geen geld meer was. (De aanneemsom voor het grootste gedeelte van de aanleg bedraagt 1.982.000 euro.)

Het (onvolledige) pr-verhaal van de stichting luidde, dat dit te maken had met het tegenvallende weer en de bestuurswisseling bij Orbis. Het bestaan van een tekort werd toen nog ontkend. De gemeente meldde onlangs in het raadsvoorstel over de lening van 170.000 euro dat er wel degelijk een tekort was.

De aannemerscombinatie zou de stichting zelfs met faillissement hebben gedreigd. Orbis had zich volgens Hofland vanaf het begin garant gesteld voor de financiering van het hele park, maar dat wist de aannemer niet. ,,Gezien de situatie bij Orbis - de financiële problemen kwamen toen naar buiten en Orbis vervult een prominente rol binnen de stichting - was de aannemer natuurlijk op zijn hoede. Maar hij heeft altijd betaald gekregen. Nu zijn er goede afspraken gemaakt, zodat de afbouw verzekerd is.”

En dat was niet alles. Er bleken ook problemen te zijn met de levering van het prachtige Art Deco-achtige hek voor het park. ,,De smid in Voerendaal ging failliet. Dat speelde in de periode januari tot maart 2009. Het hekwerk stond in België om gecoat te worden. Het coatingbedrijf moest nog betaald krijgen van de smid, dus deze wilde het hek - dat wij al betaald hadden - zelf gaan verkopen. Eerst moesten we zoeken waar het was gebleven. Het in Lanaken, dus dat was niet zo ver weg. We hebben het gelukkig zonder extra kosten terug kunnen krijgen.”

Communicatie

Op dit moment gaat het goed met het park. De kosten van 3,3 miljoen inclusief btw, evenveel als aanvankelijk begroot, zijn volledig gedekt volgens Hofland. De aanleg loopt voorspoedig, de hier gemelde data voor de openstelling worden waarschijnlijk in september vastgesteld tijdens de vergadering van de Founding Fathers.

Verder wordt gewerkt aan het aanhalen van de banden met het wijkplatform, de buurtvereniging en basisschool Loedoes. Enerzijds om te komen tot een goede invulling van het park - het is bedoeling dat er vanuit de buurt ook activiteiten in het park worden houden - anderzijds om de feestelijke opening in 2010 een breed draagvlak te geven.

Peter Hofland: ,,Met de gemeente worden op dit moment afspraken gemaakt over de exploitatie van de Hof van Onthaasting. Geleidelijk kan de aandacht nu weer worden verlegd naar de invulling en het toekomstig gebruik van het park. Dat is toch waar het allemaal om gaat.”