Archief voor August 2008

Paulus kende Jezus en is Jeruzalem uitgegooid

De Evangelie Code, een onlangs verschenen boek van Karl Junger (Tirion, 2008), biedt een alternatieve uitleg van de mysteriën in de boeken van het Nieuwe Testament. Een uitleg die leidt tot soms verrassende conclusies. De meest opvallende is wat mij betreft dat Paulus en Jezus elkaar gekend zouden hebben, al is dit idee niet nieuw. En dat Paulus als agent provocateur van de hogepriester van de tempel bewust niet-joodse elementen in de leer van de Jezus-beweging heeft geïntroduceerd en uiteindelijk degene was die als ras-opportunist het laatst lachte. En wel zo’n tweeduizend jaar.

Volgens Junger wilde Paulus belangrijk zijn, daar deed hij alles voor. Verschillende meesters dienen en ook de leer van Jezus verdraaien zodat de Romeinen en Grieken deze zouden accepteren, inclusief de toevoeging van elementen uit hun respectievelijke mythologieën. Dit zorgde er na de dood van Jezus voor dat de vroeg-christelijke gemeente, onder leiding van Jezus’ broer Jakobus, Paulus op een gegeven moment Jeruzalem uit heeft gegooid.  Paulus werd door mensen van de Jezus/Jakobus-beweging naar Caesarea begeleid om er zeker van te zijn dat hij weg was en bleef. Opgeruimd staat netjes, die Paulus; op de boot naar Tarsus, waar die intrigant vandaan kwam.

Eerder, als gevolg van het dienen van meerdere heren, is Paulus ook vermoedelijk betrokken geweest bij de arrestatie van Jezus, aldus Junger. Hij zou degene zijn wiens oor werd afgeslagen. Na Jezus’ dood zou de schijnbaar bekeerde Saulus er als Paulus alles aan gedaan hebben om deze sporen uit de verhalen te wissen, samen met de sporen die wijzen naar de grote invloed van de familie van Jezus in de vroege beweging en dan vooral naar de werkelijke rol van Jakobus. Jakobus was volgens de schrijver op een gegeven moment meer gerespecteerd en bekender dan zijn broer Jezus.

Maar laten we bij het begin beginnen. Volgens Junger, van beroep informatie-analist, zit in de verhalen in het Nieuwe Testament een aantal codes verborgen die de afgelopen twee millennia niet eerder zijn gevonden. De belangrijkste is dat in het Evangelie van Johannes en Marcus gedetailleerde beschrijvingen van personen verwijzingen zijn waarmee, met behulp van de juiste contextuele informatie uit die tijd, de historische waarheid aan het licht kan worden gebracht die in de symbolische verhalen is verwerkt. Junger is niet de eerste die wijst op dit soort codes, maar zijn analyse werpt wel nieuw licht op de bijbelverhalen.

Junger zoomt eerst in op de grafscene na de kruisiging van Jezus. Hij identificeert de daarbij aanwezige onbekende geliefde discipel als Jakobus, een broer van Jezus. Deze was heel belangrijk, voor en na de dood van Jezus. Hij werd de opvolger van Jezus. De rouwende vrouwen kwamen ook niet naar het graf om Jezus’ lichaam met welriekende stoffen in te wrijven, maar om Jakobus, nog in het graf van Jezus, vanuit hun priesterlijke afstamming te zalven als de volgende koning in de lijn van David, na Jezus.

Jakobus’ leiderschap is overigens niet onomstreden. Er is na de dood van Jezus  een machtsstrijd gaande tussen de door Jezus aangewezen opvolger Jakobus, Petrus en Johannes, aldus Junger. Eerder waren er al anderen die de macht naar zich toe wilden trekken.

In deze periode zijn geen vier maar slechts twee Maria’s actief, concludeert hij. Maria de moeder van Jezus en een aantal apostelen, en Maria van Magdala die door Jezus tot apostel werd gemaakt en die mogelijk Jezus’ vrouw was. De laatste Maria werd volgens Junger door Jezus nota bene veel hoger ingeschat dan Petrus; deze was vermoedelijk een opvliegende ongeletterde visser met onvoldoende (intellectuele) capaciteiten om leiding te geven.

In dit tijdvak liep er ook een zekere Saulus van Tarsus rond. Hij wilde zich afficheren met de macht en at daarom van meerdere walletjes door hogepriester Kajafas te steunen, in de bijbel wordt Paulus dan verhullend Malchus genoemd aldus Junger, en diens concurrent de bekende leraar Gamaliël te volgen. Volgens Junger, en eerder A.N. Wilson, heeft Paulus Jezus dus gekend. En niet alleen enkele van diens discipelen/apostelen.

Paulus  zorgde, al dan niet in opdracht van Kajafas als agent provocateur, overal voor irritatie bij de gemeenten van de Jezus-beweging, zoals ook in het Nieuwe Testament beschreven. Dat kwam wellicht door zijn dubbelhartige persoonlijkheid, maar waarschijnlijk vooral door zijn opportunistische aanpassingen aan de leer om zijn doelgroepen, de machthebbers in Jeruzalem en Rome, voor zich te winnen, denkt Junger. Het resultaat is een verhaal dat nog steeds als waarheid wordt verkondigd vanaf de kansels in honderdduizenden kerken wereldwijd.

Jezus, de hoofdpersoon van het christelijke verhaal, was volgens Karl Junger een man die zichzelf herkende in de messiaanse beschrijvingen in het oude testament en geloofde dat hij het was. Alleen om uiteindelijk, nadat hij met zijn familie ervoor had gezorgd dat de oude schriften vervuld waren, erachter te komen dat hij gewoon zou sterven.

Een dramatisch en wat sneu verhaal dus, over een inspirerende wijze man wiens verhaal misbruikt is door Paulus, maar ook een verhaal over zijn broer Jakobus die historisch bijna werd uitgewist ondanks zijn grote invloed op het vroege joodse christendom. Na Jezus’ teleurstellende dood werd zijn lichaam weggehaald om elders in een familiegraf te worden bijgezet, aldus Junger. Vervolgens kreeg Jezus’ verhaal, mede onder invloed van Paulus aangepast met opstanding en vergeving van alle zonden, wereldwijd bekendheid.

Het boek is goed geschreven. De code van de uitvoerige detailbeschrijvingen lijkt plausibel en niet vergezocht. Het verhaal over de nu ontdekte en altijd doodgezwegen concurrentiestrijd om de macht en de invloed van Jakobus komt hierdoor geloofwaardig over. Maar soms gaat Junger te ver, in zijn begrijpelijke bevlogenheid om gelijk alle eindjes aan elkaar te knopen. Aan de andere kant zorgt dit creatieve knoopwerk, denk aan Paulus/Malchus, voor een verhaal waar je je iets bij kunt voorstellen als het gaat om een jonge religieuze beweging.

Je hoeft maar te kijken naar de reiki-beweging om te zien hoeveel er al gedraaid en bedacht is dat aantoonbaar niet klopt. Deze beweging is nog niet eens honderd jaar oud en dan hebben we in deze eeuw ook nog eens zeer goede communicatiemiddelen tot onze beschikking. Er zijn altijd mensen die, rekening houdend met machtsverhoudingen, de historische werkelijkheid naar eigen goeddunken aanpassen om het succes ervan te vergroten en/of uit opportunistische beweegredenen. De praktijken van Paulus, zoals uiteengezet in het boek van Junger, zijn blijkbaar van alle tijden. Dat maakt de uitleg in dit boek behoorlijk plausibel.

Comments Off

admin op 7 August 2008 in Boek & Meer, Religie & Spiritueel